Ga naar de inhoud JETTEN IN SHOCK OM WINST EXTREEMRECHTS IN DUITSLAND: ´WAKE-UPCALL´
Buitenland Gisteren, 15:14 😮1reactie 0×gedeeld Zet Leeshet.nl bovenaan in Google Volg ons WhatsApp-kanaal Delen Deel via WhatsApp Deel via e-mail Deel op Facebook Deel op X Link kopiëren De radicaalrechtse Alternative für Deutschland heeft de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt verpletterd gewonnen, en de schokgolven zijn tot ver buiten Duitsland voelbaar. Bondskanselier Friedrich Merz omschreef de uitslag als een aardverschuiving die zijn partij CDU diep heeft geraakt. De overwinning roept niet alleen vragen op over de toekomst van de Duitse democratie, maar ook over de economische koers van Berlijn.
EEN KLAP VOOR DE CDU
Merz liet via de krant Bild weten dat de verkiezingsuitslag zijn partij “tot in de kern heeft geschokt”. Daarmee erkende hij openlijk dat de CDU dramatisch heeft verloren in een deelstaat die zij tot nu toe bestuurde. “We kunnen niet zomaar doorgaan zoals voorheen. Ik kan dat niet en de federale regering ook niet”, citeerde Bild de bondskanselier. Bovendien stelde Merz dat het zijn partij niet is gelukt om een emotionele band met de kiezers te smeden. Dat, zei hij, kan de partij “niet negeren”.
De situatie in Saksen-Anhalt illustreert een bredere trend in de oostelijke deelstaten van Duitsland, waar ontevredenheid over economische stagnatie al jaren broeit. Merz erkende dat Duitsland te maken heeft met wat hij zelf omschreef als een “aardverschuiving” in het partijstelsel. Tegelijkertijd benadrukte hij dat Duitsland een “sterke grondwet” heeft en alle middelen bezit om die te verdedigen, ook tegen een eventuele radicaalrechtse deelstaatregering.
JETTEN: LESSEN TREKKEN UIT DE UITSLAG
In Nederland reageerde premier Rob Jetten tijdens een werkbezoek aan het Zeeuwse Sluiskil op de verkiezingsuitslag. De D66-premier noemde de overwinning van de AfD een duidelijke “wake-upcall” voor de politiek in het buurland. “De Duitse kiezer heeft natuurlijk altijd gelijk, ook bij de Duitse verkiezingen”, zei Jetten. Toch voegde hij daar onmiddellijk aan toe dat het “zorgwekkend” is dat een partij met extreme standpunten, inclusief pro-Russische sentimenten, zo goed heeft gepresteerd.
Lees ook: Nederland en Noorwegen tekenen akkoord voor Noordzee: ‘Rusland brengt onze kabels in kaart’
Volgens Jetten moeten Duitse politici en bestuurders zich serieuze vragen stellen. “Welke lessen trek je daaruit en hoe kan je het beter doen, ook voor de Duitse kiezer?”, aldus de premier. Daarmee plaatste hij de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de gevestigde politiek in Berlijn, niet bij de kiezers zelf. Die boodschap klinkt ook door in wat andere Europese leiders zeggen.
EUROPESE REACTIES VERDEELD
Verspreid over Europa kwamen bezorgde geluiden los na de overwinning van de AfD. Franse en Poolse ministers bestempelden de uitslag als een zorgwekkend signaal voor het continent. Zij zien de opmars van radicaalrechts in Duitsland als een risico voor de stabiliteit van de Europese samenwerking. Echter, niet iedereen reageerde op dezelfde wijze.
De Hongaarse oud-premier Viktor Orbán nam een volledig tegengesteld standpunt in. Hij feliciteerde de AfD en sprak van een “grootse nacht voor Duitsland en Europa”. Daarmee bevestigde Orbán opnieuw zijn alliantie met radicaalrechtse bewegingen op het continent, een positie die hem al jaren in conflict brengt met Brussel en veel EU-partners.
Lees ook: Iran dreigt met aanvallen op Europa: ‘Dit land is mogelijk doelwit´
BEDRIJFSLEVEN ZIET ECONOMISCH SIGNAAL
Het Duitse midden- en kleinbedrijf, in Duitsland bekend als de Mittelstand, trekt zijn eigen conclusies uit de verkiezingsuitslag. Christoph Ahlhaus, voorzitter van de belangenorganisatie voor middelgrote en kleine bedrijven, zei in een interview met persbureau Bloomberg dat de winst van de AfD de diepe frustratie weerspiegelt over economische stagnatie in het land. Volgens Ahlhaus zijn die frustraties “zeer hoog”, wat een vruchtbare voedingsbodem biedt voor de radicaalrechtse partij.
Het Duitse bedrijfsleven kampt al langer met serieuze problemen. Hoge energiekosten, zware bureaucratische regeldruk en felle concurrentie uit China hebben geleid tot omvangrijk banenverlies, onder meer in de auto-industrie. Belangenorganisaties roepen al geruime tijd om daadkrachtiger beleid vanuit de federale regering. De verkiezingsuitslag in Saksen-Anhalt zien zij daarom als een duidelijk signaal aan Merz en zijn kabinet: doe méér, en doe het snel.
AARDVERSCHUIVING IN HET PARTIJSTELSEL
De overwinning van de AfD in Saksen-Anhalt is meer dan een regionale verkiezingsuitslag. Ze legt fundamentele problemen bloot in de verhouding tussen de gevestigde politiek en een groot deel van de bevolking, met name in de voormalige Oost-Duitse deelstaten. Daar leven gevoelens van economische achterstelling al decennia, ondanks decennia van investeringen vanuit het westen. De AfD weet die gevoelens politiek te verzilveren, terwijl partijen als de CDU er steeds minder goed in slagen om een emotionele verbinding te leggen.
Lees ook: Jetten onder zware druk: ´Zwaarste politieke test voor minderheidskabinet´
Bovendien stelt de uitslag de CDU voor een strategisch dilemma. De partij sluit een coalitie met de AfD formeel uit, maar een meerderheid zonder de grote winnaar vormen wordt in Saksen-Anhalt steeds ingewikkelder. Hoe de deelstaatregering er uiteindelijk uit zal zien, is vooralsnog onzeker.
DRUK OP MERZ NEEMT TOE
Voor Friedrich Merz persoonlijk is de situatie nijpend. Als bondskanselier staat hij onder toenemende druk om zowel politiek als economisch te leveren. De uitslag in Saksen-Anhalt laat zien dat ontevredenheid snel politiek voordeel oplevert voor de AfD. Zowel premier Jetten als het Duitse bedrijfsleven wijzen hem op dezelfde conclusie: de aanpak van de economische problemen duldt geen verder uitstel. De komende weken zal blijken of Merz de signalen omzet in concrete beleidsmaatregelen, of dat de schok alsnog vervaagt in de dagelijkse politieke realiteit van Berlijn.
Bronnen en credits Bronnen: Ditjes & Datjes , Nieuws.nl , RTL Nieuws
Foto: Friedrich Merz geeft Ursula von der Leyen een hand bij de Europese Commissie — Dati Bendo / European Union, 2025 / EC – Audiovisual Service ( bron ), CC BY 4.0
Foto: Friedrich Merz — Olaf Kosinsky ( bron ), CC BY-SA 3.0
Online Redactie Wat vind jij van dit artikel?
1 reactie · 0 keer gedeeld
LeukLeuk0 GeweldigTop0🥰SteunSteun0😆HahaHaha0😮WowWow1😢VerdrietigTriest0😡BoosBoos0 Volgend artikel → LEES OOK
* RUSLAND SLAAT TOE IN KAMJANSKE VLAK VOOR VREDESGESPREKKEN: ‘VIER DODEN EN VIJF GEWONDEN’
* RODE KRUIS SLAAT ALARM OVER GAZA: ‘VOLLE VRACHTWAGENS STAAN AAN DE GRENS, MAAR WORDEN NIET DOORGELATEN’
* REDDINGSWERKERS BERGEN TWEE NIEUWE SLACHTOFFERS VEERRAMP CYPRUS: ‘ZESTIEN MENSEN NOG STEEDS VERMIST’
* ISRAËL VALT ZUID-LIBANON OPNIEUW AAN NA DRONEMELDING: ‘EXPLOSIES ROND NABATIEH EN TYRUS’
* VS EN IRAN SCHIETEN OP ELKAARS SCHEPEN IN ESCALERENDE CRISIS: ‘NIET ZULLEN AARZELEN’
POPULAIR
* DIT KRIJGT LIZA NA DE SCHEIDING VAN JAN SMIT: ´EN DAT VOOR VROUW VAN MULTIMILJONAIR´
BN’ers
* DIONNE STAX DEELT EERSTE KIEKJES PASGEBOREN BABY: ´MAAR WAT EEN RARE NAAM!´
BN’ers
* TWEE JONGE MEISJES REDDEN KINDEREN UIT FRIESE ZORGBOERDERIJ: ´ZWARE ZEDENFEITEN´
Misdaad
* TRUMP DREIGT EEUWENLANGE BONDGENOOT TE VERWOESTEN: ‘HELEMAAL KAPOT BOMBARDEREN’
Buitenland
* BEERPUT OVER B&B VOL LIEFDE-NISHA TARA GAAT OPEN: ´ASOCIAAL MENS´
Reality
MEER BUITENLAND
* Perez Hilton verkeerde in levensgevaar tijdens TikTok-crisis: ‘Wilde door agenten worden gedood’
* Influencer Igho Ubiribo sterft in Thailand na penisvergroting: ‘Fatale bloedprop’
* Vulkaan legt vliegverkeer Jakarta plat: ‘Afwachten wanneer veilig vliegen mogelijk is’
* Amazon-vrachtvliegtuig schiet landingsbaan voorbij in Miami: ‘Grote rookpluim boven vliegveld’
* Woongebouw New Delhi stort volledig in op studenten: ‘Ze bellen vanonder het puin om hulp’
LAATSTE NIEUWS
* MONIQUE HANSLER REKENT MIKE STEVIG AF OP ZIJN BELOFTE: ‘MOET IK ALVAST EEN LIJSTJE PAKKEN?’
Reality
* KEES DE BEVER BELANDT IN ZIEKENHUIS NA ONGELUK OP MALTA: ‘IETS TE SERIEUS GENOMEN’
Entertainment
* MILIEUDEFENSIE REKENT OVERHEID AF OP SUBSIDIES TATA STEEL: ‘DE GROOTSTE VERVUILER KRIJGT DE GROOTSTE SUBSIDIE’
Politiek
* ROXY DEKKER ONTHULT SLIM GEHEIM ACHTER ALBUMCOVER: ‘IK MANIFESTEER ECHT DE MOTHERFUCKER’
Entertainment
* OVERHEIDSMEDEWERKERS TREKKEN MASSAAL NAAR DEN HAAG: ‘MET EEN GOUDEN KOETS’
Politiek
LAATSTE VIDEO’S
1:31Caroline van der Plas na anti-Christelijke uitspraken Tim Hofman: ‘Beetje te veel in zichzelf gaan geloven’ 1. Speelt af1:31Caroline van der Plas na anti-Christelijke uitspraken Tim Hofman: ‘Beetje te veel in zichzelf gaan geloven’
2. Speelt af0:48Numidia valt over uitspraak Tim Hofman: ‘Begrijp niet wat dat bij Tim aanwakkert’
3. Speelt af0:29Woning in Purmerend volledig verwoest door grote brand
4. Speelt af0:37Tweede verdachte autobrand in een half jaar bij woning in Oss
5. Speelt af5:00Open sollicitatie In de Wandelgangen? ‘Dan kunnen ze beter mij bij ESPN neerzetten!’
6. Speelt af1:31Mart Hoogkamer steekt muziek in een klassiek jasje in Symponische Sessies
7. Speelt af1:23Peter Pannekoek presenteert weer het Televizier-Ring Gala
